Νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση: Τελική νίκη ή καλό εφαλτήριο;

Ο νόμος Διαμαντοπούλου – Αρβανιτόπουλου, που αποτέλεσε μια «πρόβα τζενεράλε» της μνημονιακής συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, άλλαξε άρδην το τοπίο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Περιέστειλε τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της, υποβάθμισε την ποιότητα των σπουδών λόγω της ακραίας υποχρηματοδότησης (βλέπε ελλείψεις σε βιβλία, υποδομές κ.ά.) και στέρησε το δημοκρατικό δικαίωμα των φοιτητών να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν άμεσα τις σπουδές και το μέλλον τους.

Η αλήθεια είναι ότι το νέο νομοσχέδιο, φαίνεται να κινείται σε μια κατεύθυνση κατάργησης του νόμου που είχε χαρακτηριστεί από το ίδιο το φοιτητικό κίνημα, ως «έκτρωμα». Αυτό γίνεται αντιληπτό, αν εξετάσει κανείς τις νέες διατάξεις του νόμου, οι οποίες προβλέπουν –μεταξύ άλλων- τα εξής:

• Κατάργηση των Συμβουλίων Ιδρυμάτων, με τις αρμοδιότητες διοίκησης να περνούν πλέον στα χέρια της Συγκλήτου, του Πρυτανικού Συμβουλίου, του πρύτανη και των αντιπρυτάνεων, με αυξημένο ποσοστό συμμετοχής των φοιτητών στις διαδικασίες εκλογής και τα όργανα.
• Άρση της δυνατότητας διαγραφής των αποκαλούμενων «αιώνιων» φοιτητών και επαναφορά όσων είχαν διαγραφεί γι’ αυτόν το λόγο.
• Αναγνώριση και προστασία του πανεπιστημίου, ως τόπου γέννησης και ελεύθερης διακίνησης ιδεών.

Στο σημείο αυτό, όμως, δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός ότι το ελληνικό πανεπιστήμιο, κατά τη διάρκεια της πενταετίας που μας πέρασε, δεν βίωσε απλώς μια θεσμική κρίση ως αποτέλεσμα των τελευταίων νόμων. Αντίθετα, οι ρίζες του προβλήματος εντοπίζονται βαθύτερα και αφορούν τόσο στην έλλειψη προσανατολισμού και σχεδιασμού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όσο και στην κατάρρευση της ίδιας της ιδέας ενός πανεπιστημίου με τα μαζικά χαρακτηριστικά που του προσέδωσαν οι αγώνες του φοιτητικού κινήματος από τη μεταπολίτευση και μετά.

Κάπου εδώ, γίνεται έκδηλη η ανάγκη για βαθύτερες τομές. Διότι αυτή η ξέφρενη πορεία απαξίωσης του δημόσιου πανεπιστημίου, δεν μπορεί να ανακοπεί παρά μόνο με διαρθρωτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες αφενός θα αναστείλουν το συνεχιζόμενο μαρασμό και αφετέρου θα αναδείξουν το ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει το πανεπιστήμιο σε μια ευρύτερη προσπάθεια για την παραγωγική ανασυγκρότηση της πατρίδας.

Σε αυτή την κατεύθυνση, είναι απαραίτητο να ξεκινήσει μια ουσιαστική διαβούλευση μέσα στη ίδια την πανεπιστημιακή κοινότητα, ώστε να επαναπροσδιοριστεί η θέση και ο ρόλος της δημόσιας και δωρεάν τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε μια χώρα που έχει γονατίσει από τις πολιτικές λιτότητας και να αναζητηθούν εκείνοι οι τρόποι, με τους οποίους θα μπορέσει το πανεπιστήμιο να τεθεί και πάλι στην υπηρεσία της κοινωνίας. Καλούμαστε να απαντήσουμε σε κρίσιμα ερωτήματα, όπως:

• Ποιος ο ρόλος της έρευνας, της γνώσης, των νέων επιστημών στην ανασυγκρότηση της χώρας και με ποιες πρωτοβουλίες μπορεί να αντιστραφεί η μετανάστευση τόσων καταρτισμένων νέων;
• Πώς το πανεπιστήμιο, τελικά, θα έρθει να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της κοινωνίας;
• Πώς το πανεπιστήμιο θα λειτουργεί με δημοκρατία και διαφάνεια; Ποια θα είναι η σχέση των μερών του (καθηγητών, εργαζόμενων, ερευνητών, φοιτητών) και πώς θα αντιμετωπιστούν παθογένειες του παρελθόντος;
• Ποια θα είναι η σχέση του με το κράτος, τους μηχανισμούς εξουσίας, τις επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια του εξωτερικού;

Αυτές είναι μερικές από τις κατευθυντήριες γραμμές που θεωρούμε ότι θα πρέπει να απασχολήσουν άμεσα τις όποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες του υπουργείου, σε μια προσπάθεια να δομήσουμε το πανεπιστήμιο που έχει ανάγκη η κοινωνία και η χώρα. Είναι στο δικό μας χέρι να παλέψουμε για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο χωρίς λειτουργικά προβλήματα, που θα παρέχει ποιοτική γνώση και ίσες ευκαιρίες σε όλους. Ένα δημόσιο πανεπιστήμιο, που οι απόφοιτοί του θα αξιοποιηθούν για να δώσουν νέα πνοή στον παραγωγικό ιστό και θα συμβάλλουν μαζί με ολόκληρη την κοινωνία στο να στηθεί η χώρα στα πόδια της.

Κίνηση Φοιτητών Κτηνιατρικής